Badania w dziedzinie ICT: zapis danych cyfrowych z myślą o przyszłych pokoleniach Europejczyków

Nowo opracowane przy wsparciu funduszy unijnych narzędzia, dostępne na zasadach open source ? czyli otwartego i wolnego oprogramowania ? umożliwiają nieograniczone w czasie zachowywanie, udostępnianie i wykorzystywanie zapisanych cyfrowo danych. Program b??

Komentarz odpowiadającej za agendę cyfrową wiceprzewodniczącej Komisji Neelie Kroes: „Informacje zapisane w postaci cyfrowej są niesłychanie ulotne, a przy tym nadzwyczaj cenne - komentuje Neelie Kroes, komisarz ds. agendy cyfrowej i społeczeńswta informacyjnego. - Wystarczy raz utracić zdjęcia rodzinne lub stare dokumenty, by się przekonać, jak wiele frustracji niosą kolejne generacje niekompatybilnych technik zapisu. Nie kryję, że perspektywy, jakie otwierają narzędzia i techniki projektu CASPAR w dziedzinie zapewnienia stałej jakości i nieprzerwanego dostępu do cennych danych w przyszłości, działają na wyobraźnię."

Technologia cyfrowa zrewolucjonizowała nasze podejście do wiedzy i informacji, zwłaszcza w takich dyscyplinach, jak astronomia czy klimatologia, które opierają się dziś na analizie ilościowej ogromnych ilości danych wypływających z długoletnich obserwacji. Dobrym przykładem są gromadzone od wielu dziesięcioleci dowody na wpływ działalności człowieka na globalne ocieplenie klimatu. Pomimo ciągłej ewolucji techniki zapisu danych, począwszy od kart perforowanych i taśm magnetycznych aż po chmury obliczeniowe oparte na wielkich serwerach, kluczem do postępu nauki jest wciąż zagwarantowanie możliwości swobodnego dotarcia do informacji i korzystania z niej w przyszłości w kontekście nieprzerwanie doskonalonych technologii.

Cyfrowy zapis stosuje się dziś do nieprzebranej masy danych o bardzo zróżnicowanym charakterze. Istnieją dane zapisywane w postaci dokumentów - na przykład biblioteki przechowują na swoich półkach wydrukowane teksty, które w przyszłości zawsze będzie można wziąć do ręki i przeczytać. Analogicznie, ich elektroniczne odpowiedniki powinny pozostać dostępne kolejnym programom służącym do edycji tekstu i możliwe do wydrukowania. Pozostaje jednak cały wielki obszar świata danych cyfrowych, w którym zasady te nie obowiązują. Na przykład: możliwość wydrukowania ciągów cyfr, jakie przekazują sztuczne satelity obserwujące Ziemię, to za mało; człowiek może przeczytać taki wydruk, ale sam nie będzie go w stanie zrozumieć.

W ramach programu CASPAR podjęto szeroką gamę zagadnień związanych z ochroną wszelkiego typu informacji zapisywanych cyfrowo, w szczególności pod kątem ich swobodnego wykorzystania w przyszłości. Umożliwia on dokładny opis danych, pozwalając na wydobycie zawartych w pliku danych w przyszłości (analogicznie do druku czy reprodukcji w przypadku książek). CASPAR ma jednocześnie na celu zagwarantowanie, by poszczególne dane, wraz z siecią łączących je zależności, można było z łatwością wyodrębnić i wykorzystać w dowolnym nowym oprogramowaniu, dla potrzeb wszelkiego rodzaju badań, które naukowcy mogliby podjąć w przyszłości.

Opracowane na potrzeby projektu CASPAR metody przeszły pomyślnie próby zastosowania do zapisu różnego rodzaju danych z dziedziny nauki, dziedzictwa kulturowego i widowisk z kręgu sztuki współczesnej.

Oprogramowanie CASPAR, tworzone jako wolne i otwarte, udostępnia się do nieodpłatnego pobrania drogą elektroniczną - z możliwością dalszego rozwijania narzędzi do użytku komercyjnego.

Oprogramowanie CASPAR dostępne jest na stronie internetowej kuźni oprogramowania:

http://sourceforge.net/projects/digitalpreserve/files/.